Pecheur
22-12-2008, 12:59 AM
PHẦN IV :ĐẦU JIGS & MỒI JIGS
Những dân câu chuyên nghiệp đều nhất trí cho là loại đầu Jigs và mồi Jigs là loại mồi câu hiệu nghiệm nhất trong các loại mồi giả và có thể câu nhiều loại cá khác nhau trong bất cứ điều kiện nào.
Đầu jigs chỉ đơn giản là cục chì đúc dính với lưỡi câu, mà phần lưỡi thường được móc phủ bởi nhựa dẻo,lông thú,vải màu,len,dây kim tuyến v.v… Những loại mồi Jigs khác như loại thìa Jigs là thứ bằng kim loại rất dầy,hay cánh quay, hoặc kim loại mỏng bắt chước hình dáng cá mồi (minnow), và loại có đuôi xoay,hay thân bằng chì với cánh quay phía sau đuôi.
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jighead2.jpg
Đầu jig và mồi jigs có thể câu thật chậm,nên nó rất hữu hiệu trong vùng nước lạnh,vì nước lạnh làm cá đờ đẫn không muốn tấn công những con mồi nhanh nhẹn,bởi vậy thể thức câu chậm này dễ dàng làm cá tấn công.
Đầu jigs và mồi jigs là loại mồi chìm nhanh nên tiện cho ta câu ở những chỗ sâu hay nước chảy siết mà khi ta muốn mồi chìm mau xuống đáy.
Những người chuyên câu cá trout (lake trout)thường dùng mồi này ở chỗ sâu tới 100 feet mà không cần gắn thêm trọng lượng chì vào dây,mà cả 2 loại trên đều hữu hiệu khi dùng chỗ nước cạn sâu vài thước.
Phần lớn đầu jigs và mồi jigs này thân gọn nên rất lý tưởng để quăng xa hay quăng ngược chiều gió thổi,khoảng cách xa giúp bạn bắt cá được nơi nước trong và vào những trường hợp khác mà cá đang nhát.
Mặc dù sự hiệu nghiệm của mồi loại này nhưng có nhiều dân câu không câu được cá với nó,vấn đề đó là làm sao biết được cá tấn công mồi,cá ít khi táp thẳng vào con mồi này như nó thường làm với các loại mồi khác như crankbait hay mồi nổi trên mặt nước.Thay vào đó cá thường phóng tới hút mồi khi mồi rơi xuống đáy,nếu ta không tập trung chú ý và dây không căng thẳng thì không thể nào ta nhận được ra cá tấn công mồi.
Vì sự tấn công của cá rất nhẹ,nên đầu jigs và mồi jigs phải câu với dụng cụ câu thật nhạy, đa số các dân câu giàu kinh nghiệm thích dùng cần graphite,có đầu cần đủ dịu để ném mồi.
Những cần câu spinning hay baitcasting có tính năng thật nhẹ tới trung bình (power) là thích hợp cho phần lớn các trường hợp, nếu mồi nặng hơn ¾ oz thì phải dùng cần có tính năng mạnh để điều khiển mồi hay hướng kéo cá ra khỏi lùm rong rêu lau sậy.
Nên dùng dây thật nhẹ để câu cho từng loại cá và từng trường hợp,vì dây càng lớn thì mồi chìm càng chậm và không xuống tới mực sâu mong muốn,càng khó nhận biết cá táp mồi.Với dây mono thường thì khi dây rung động cũng khó nhận biết khi cá cắn, để nhận biết dễ dàng cuộc tấn công của cá nên dùng dây có chất huỳnh quang,nhiều người câu còn đeo kính mát (polarized) dể nhận biết dây rung động dễ dàng hơn.
Khi chọn đầu jigs và mồi jigs để mua ta thì trọng lượng mồi là quan trọng,nên chọn loại thích hợp với loại cá để câu,hay độ sâu,sức chảy của dòng nước và cường độ gió thổi.
Mồi phải đủ nặng để rơi xuống độ sâu mong muốn,nhưng đứng nặng quá mà nó chìm nhanh,cá luôn luôn thích những con mồi chìm chậm rơi từ từ thẳng xuống đáy.
Theo nguyên tắc cứ jigs nặng 1/8 ounce là nó xuống sâu khoảng 3m. Như vậy muốn xuống sâu khoảng 7m thì phải dùng jigs nặng ít nhất 1/4 ounce.
Ở dòng nước chảy chậm mồi nặng 1/4 ounce có thể đạt độ sâu 5m,nếu dòng nước chảy mạnh thì sức nặng phải tăng thêm.Gió cũng ảnh hưởng tới một phần như dòng nước chảy khi ta câu bằng thuyền,vì gió đẩy thuyền đi trên mặt nước, làm sức nước cản dây và mồi tăng thêm như thế làm ta khó có thể dùng cho jigs đạt độ sâu mong muốn và mồi đứng yên ở vị trí.
Các loại đầu Jigs:
Muốn chọn dùng đầu jigs cho thích hợp không những vì sức nặng của nó mà còn vì hình dáng của đầu jigs,loại lưỡi câu và lớp phủ ngoài che lưỡi câu.Đầu jigs có hình dáng được chế tạo theo kỹ thuật tương ứng với khoen móc,vị thế,tốc độ chìm nhanh,cách hoạt động để chống vướng mắc vật cản dưới nước như sau:
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jighead.jpg
1- Ball: đây là thứ thông dụng nhất.Chìm mau,hoạt động tốt trong mọi tình thế,nhưng khoen móc hay có chiều hướng mắc rong.
2- Keel: dẹp hai bên hông loại này rẽ nước nhanh,chìm mau,ít bị cản,thích hợp cho chỗ nước chảy mạnh và sâu.
3- Bullet: rẽ nước khá dễ dàng,chìm khá mau,không trụ lại nhanh như loại dẹp khi nhắp,ít vướng,dễ lôi cuốn cá.
4- Slider: đầu phẳng phía đáy,chìm chậm,lạng dưới nước, hữu dụng ở nước cạn và nơi có cá ăn mồi lưng chừng
5- Mushroom: đầu được thiết kế dùng mồi nhựa dẻo có đuôi,mồi dẻo hay bó chặt về phía đầu,có hai ngạnh ở gần đầu để giữ cho mồi nhựa không tuột ra sau,là chọn lựa thích hợp để lách trong rong rêu,lau sậy.
6- Banana: vì khoen làm xa phía đầu nên phía đuôi hay hướng lên khi ta hạ cần xuống và khi kéo cần lên thì đuôi hướng xuống,lối sống động tất bật này là lý tưởng cho cách câu thẳng đứng.
7- Stand up: được thiết kế để đuôi và lưỡi thường hướng lên khi mồi nằm yên dưới đáy,vì lưỡi nằm cao nên dễ vướng rong rêu.
8- Pyramid: khoen nằm ngay chóp nhọn,nên rong rêu có chiều hướng trượt xuôi qua đầu vì vậy ít bị vướng.
Có những loại khác có cả miếng lưỡi nhỏ để tạo con jigs lắc lư,hay cánh quay,chong chóng để tạo tiếng động và tia sáng lấp lánh.
Đầu jigs có phần nguyên liệu để phủ lưỡi câu(váy)nên nó cũng ảnh hưởng đến tốc độ chìm và sinh động, đa số nó được làm bằng nguyên liệu thiên nhiên hay nhân tạo,đầu jigs trơn (không sơn màu) thường hay dùng kết hợp với mồi sống thật.
Sau đây là các loại nguyên liệu phổ biến:
* Lông thú: lông thú làm với đầu jigs có vẻ hấp dẫn hơn, bền và bắt được nhiều loại cá.Lông của chồn,cáo rất tốt,nó vẫn giữ nguyên hình dạng và nổi tự nhiên dù sau vài lần bắt cá,nó làm cho đầu jigs chìm chậm hơn và phất phơ, ngoài ra còn có loại làm bằng lông thỏ,lông sóc hay lông nai.
* Lông vũ: lông vũ các loại cầm cũng khá hấp dẫn cá,cho con mồi sinh động không giống như bất cứ nguyên liệu nào, loại phần lông vũ cứng thường dùng làm đuôi dài,hay bờm nhưng không bền như lông thú.
* Nhựa dẻo: loại này có vẻ giống mồi thật hơn,nên cá ngậm lâu hơn trước khi biết là thức ăn giả mà phun ra,nên tạo cho ta cơ hội giật cần xóc lưỡi vào miệng cá.Cũng giống như các loại lông thú,nó làm cho đầu jigs chìm chậm bớt đi.
Loại nhựa dẻo có đuôi xoắn cong ngọ nguậy hấp dẫn cá, những mồi nhựa dẻo khác bắt chước thức ăn thiên nhiên như cá mồi,tôm, ấu trùng.
Đuôi nhựa dẻo không có bền bằng các loại nguyên liệu khác, nó dễ bị rách hay tả tơi sau vài cú bắt được cá,nhất là khi gặp loại cá có bộ hàm răng sắc bén.
Những loại nguyên liệu phủ lưỡi câu khác như sợi kim tuyến rất bền và phản chiếu ánh sáng rất tốt,loại đuôi cao su cũng sinh động không thua và độ nổi của nó làm cho mồi chìm chậm,tuy nhiên những loại nguyên liệu tổng hợp khác bắt chước lông thú thì dễ phai màu,không hiệu quả như ccác loại lông thật.Thường dân câu hay kết hợp chung mồi giả này với cá con hay trùn hoặc các thứ mồi thật khác để tăng thêm phần hấp dẫn cá.
Một lưỡi câu ở đầu jigs tốt là lưỡi câu xuyên tốt,giữ cá và dễ thoát vướng tùy thuộc vào độ dày của nó,phần lớn đầu jigs làm với lưỡi thép tốt kiểu Aberdeen vì nó đâm xuyên dễ dàng,khi bị vướng lưỡi thường duỗi ra khi ta kéo thẳng dây.Loại lưỡi O’Shaughnessy thì hữu hiệu với cá loại hàm cá khó xuyên thủng và dìu cá ra khỏi lau sậy rong rêu dễ hơn.Một số lưỡi có chùm nylon chống vướng hay bằng plastic.
Cách xử dụng đầu Jigs:
Nếu chọn đúng loại đầu jigs và hình dạng đầu jigs để câu, ta có thể câu được từ cá lớn đến cá bé.Thường khi dùng đầu jigs câu là để nhắm đúng vào nơi cá trú hay ổ cá ở.
Khi quay rê ta giật cần nẩy nhẹ để đầu jigs nhảy lóc cóc từng đoạn nhỏ dưới đáy.Có những cách khác là câu thẳng đứng để mồi rơi ở chổ hẹp hay thả trôi theo dòng nước,hay theo lối đếm (countdown) để mồi rơi đúng độ sâu nơi cá ở.
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jighead3-1.jpg
Ta có thể rê bằng thuyền,ghe,chạy chậm dọc theo cấu trúc đáy thì sẽ bắt được nhiều loại cá,khi bạn di chuyển lắc giật đầu cần cho con mồi nhảy dưới đáy,nếu rê với tốc độ điều hòa nên dùng con mồi nhựa có đuôi xoắn để thêm phần sinh động.
Nhiều dân câu cho rằng đầu jigs chỉ lợi hại khi đáy nước quang đãng,ít rong rêu.Nhưng nếu ta dùng loại đầu jigs nhỏ thì hay hơn và có thể điều khiển nó nhảy từng chút qua rong rêu hay nhảy lóc cóc từng tấc một,nếu ta chịu khó tập dượt thủ thuật này.
Gắn thêm các con mồi thật như cá mồi con,trùn,đỉa,hay ấu trùng thường tăng kết quả tốt nhưng đôi khi bạn phải nối thêm vào lưỡi phụ để cá tấn công không hụt.
Câu cá bằng đầu jigs đòi hỏi sự tập trung tinh thần cao độ, phải có cảm giác thật nhạy bén và phản xạ thật nhanh để giật cần khi ta cảm nhận một sự rung động khác lạ nhẹ nhàng nơi cần câu.Nếu ta không chú ý tập trung hoặc không giật cần ngay tức khắc khi đang câu thì khó mà câu được cá với loại mồi nặng này.Để điêu luyện hơn trong cách câu này ta phải làm như sau:
* Luôn luôn giữ dây câu căng,nhất là khi đầu jigs đang chìm,nhưng đừng căng quá làm mất sự linh hoạt của đầu jigs
* Luôn luôn cảnh giác bất cứ sự đổi hướng của dây hay sự va chạm nhẹ vào dây khi mồi đang chìm
* Chú ý đến dây câu khi jigs đang chìm, nhất là jigs phải chìm bình thường không có gì khác lạ cho đến độ sâu mong muốn.Nếu jigs tự nhiên ngưng chìm một cách khác lạ có thể cá đã hút mồi vào miệng.
* Phải giật cần ngay khi hơi thấy triệu chứng cá nuốt mồi, đừng do dự hay ngần ngại vì cá hớp mồi rất lẹ và nhả ra cũng trong nháy mắt.
* Luôn luôn thắt dây thẳng vào đầu jigs,không nên dùng bất cứ các khoen nối nào.Nên dùng loại nút thắt Duncan vì loại này làm cho đầu jigs rơi tự do hơn và tăng sự sống động của đầu jigs tối đa.Trừ khi câu các loại cá có hàm răng sắc ta mới dùng đến dây cáp, đa số người thích câu đầu jig hay mang một hộp mồi có chứa nhiều loại đầu jigs và đuôi khác nhau để dùng riêng cho các loại cá và các trường hợp khác nhau.Thường thường đầu jigs nặng trên,dưới 1/8 oz cũng đã làm khác kết quả nhau rất xa.
Các loại mồi jigs :
Mồi jigs khác với đa số đầu jigs,hoặc có một số giống như cách chế tạo đầu jigs,tất cả mồi jigs đều có thể dùng cách câu nhảy và một số khác hữu hiệu khi rê kéo thẳng.
Ngoài loại đầu jigs nói trên ta còn những loại jigs khác nữa hay gọi là mồi jigs (Jigging Lures).Các loại này chia ra làm 3 thứ như sau:
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jigspoons.jpg
A- Jigging Spoons :
Loại này giống như loại thìa để câu rê bằng ghe thuyền nhưng nó thường dầy hơn,dẹp hơn,đa số làm bằng chì,thau,đồng hay thép.Loại này thường có lưỡi ba chấu dính kèm nên dễ lơ lửng trong nước,dễ tháo vướng,nên lý tưởng để dùng chỗ có nhiều cây gỗ,bụi chìm.Loại dài, mỏng, thường để dùng câu thẳng đứng,ta có thể quăng xa cũng được.Loại ngắn,rộng bản gọi là slab spoons hơi giống loại cá mồi,hình dáng gọn nhỏ của nó hiệu quả dùng câu ở chỗ đàn cá đang tụ gần mặt nước hay khi đang ruợt cá mồi con.
Cách xử dụng Jiggings Spoons :
Khi cá ẩn nấp trong rong rêu dày hay dọc theo bờ tường,chân cầu thì mồi giả này thì không mồi nào hiệu nghiệm bằng nó.Vì trọng lượng khá nặng của nó mà nó chìm nhanh,nên ta có thể thả chính xác ở chổ cá trú mà những mồi khác khó lòng đạt được.
Ta có thể thả thẳng đứng ở những chổ có cây chìm hay sát chân cầu, hoặc thả trôi theo dòng nước và gió đẩy,hay kéo dọc sát đáy như đầu jigs.Loại này khi chìm tạo sự chuyển động đong đưa nên dễ gây chú ý đến cá.Nếu ta giữ quá căng dây thì sẽ làm mất tính linh hoạt của nó đi,cho nên khi nó chìm hãy thả lỏng dây cho nó lạng dưới nước.
Mồi này rất hữu hiệu khi nước lạnh hay thật lạnh và khi cá ở yên trong chỗ trú ẩn không rượt theo mồi chạy nhanh,trong trường hợp này bạn phải thao tác mồi thật chậm và chỉ cách ổ chừng vài tấc.
Khi cá tấn công mồi này giống y như tấn công đầu jigs,xóc lưỡi khi có động tĩnh lạ,hay khi dây chuyển hướng ra chỗ khác,hoặc rơi không đúng nơi mình muốn.
B- Vibrating Blades :
Loại mồi này có phần đầu là chì đúc, thân làm bằng thép mỏng,và lưỡi ba chấu nằm cuối,và thường hay có nhiều lỗ nhỏ trên thân lá thép.Nó có công dụng để ta nối khoen dây câu tùy theo ý ta muốn mà thay đổi cân bằng con mồi hoạt động theo cách câu của ta.Có thể dùng cho ném xa,câu thẳng,hay rê bằng thuyền.
Cách xử dụng Vibrating Blades :
cánh rung lôi cuốn sự chú ý của cá do tính cách lắc qua lắc lại không ngừng,cũng vì đó cá nhận biết tiếng động qua thân của nó hay thấy bằng mắt sự chuyển động lạ của mồi.Nó hữu hiệu kể cả khi dùng trong làn nước đục.Với loại mồi này ta có thể dùng rê bắng thuyền,ghe hay thả thẳng,và nó hữu hiệu nhất khi câu thẳng ở những đáy nước ít vật cản.Vì nó không nặng lắm nên lúc bị vướng khó lấy lại được mồi này.
Khi quăng hay rê ta ráng quay đều đặn tay như câu bằng crankbait.Tốc độ chìm nhanh của nó dễ cho ta đạt độ sâu mong muốn như phần lớn các loại crankbaits.
Có thể câu bằng thủ thuật hất cần,hay gõ đáy nước,nhưng phải nâng quét cần hơi lâu và hướng cao.Trên sống lưng con mồi này cũng có 2 hay 3 lỗ nối dây để ta buộc vào dây câu có khoen.Bạn muốn con mồi đong đưa nhiều hay ít, ở sâu hay cạn là tùy thuộc theo lỗ buộc dây mà bạn chọn.Hãy buộc thử nghiệm lần lượt với tất cả các lỗ có sẵn để xác định cái nào thích hợp nhất trong hoàn cảnh và điều kiện câu của mình.
C- Tailspins :
loại này có thân dày đúc bằng chì nối cuối đuôi là cọng thép làm trục chính để gắn cánh quay.Phần lớn loại này có lưỡi ba chấu nằm dưới bụng,và cũng có vài loại kiểu lưỡi câu ba chấu nằm sau cánh quay và khoen nối dây thường nằm phía trên đỉnh đầu.Loại này rất tốt khi dùng cách câu thẳng đứng,ném xa vào đàn cá bơi gần mặt nước.
Cách xử dụng Tailspins:
Đuôi quay này xoay tròn khi ta kéo rê hay khi đang rơi chìm tạo nên tia sáng lấp lánh liên tục,cũng chính vì cánh quay làm giảm tốc độ chìm nên cá có đủ thời gian để tấn công mồi.Bạn có thể giựt cho nó chạy thẳng dọc theo chân cầu hay cây mục,theo bờ đá,hoặc các ghếnh vách đứng cheo leo,hay giật trong khi thả trôi theo dòng nước cuốn hoặc đẩy.
Với hình dáng aerodynamic(lướt gió)nên ta có thể quăng xa được,cho nên nhiều dân câu thường mang thêm cần phụ buộc sẵn mồi để bất thần thấy đàn cá nổi lên mặt nước mà câu kịp.
Mồi jigs câu ở băng tuyết :
Dân câu mùa đông ở băng tuyết biết rằng câu với mồi jigs kéo thẳng đứng luôn cho kết quả nhiều cá hơn là mồi sống thật,tính năng chuyển động của mồi thu hút cá thường trong tình trạng bất động dưới hàn độ nước gần bằng 0 tấn công mồi.
Cho nên mồi được thiết kế đặc biệt cho cách câu ở băng tuyết là hợp nhất,nhưng bạn cũng có thể dùng cách câu jigs để xử dụng mồi thìa hay mồi jigs hoặc đầu jigs,mà người câu biết rằng nó cũng hữu dụng ngang nhau như câu lúc trời nóng,mồi câu ở băng tuyết được chia ra như sau:
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/tailspin.jpg
1- Mồi Side-planing:
Mồi này được thiết kế để lạng ngang hay lượn một vòng tròn,như thế nó cho phép người câu thao tác một chu vi rộng lớn hơn so với mồi thật hay các mồi giả khác.
Cách xử dụng side-planing:
Kéo con mồi nhanh lên trên và lắc đầu cân,dây sẽ lạng qua một bên,rồi mồi sẽ từ từ rơi xuống,chờ cho khi mồi đứng yên,ta lại giật tiếp như thế.
Con mồi jigs hình cá mồi nhỏ có thân bằng chì với có lưỡi đơn được đúc ở phía đầu và phía đuôi,có khoen nối dây nằm giữa sống lưng con mồi,khi bạn kéo mồi lên,đuôi nó sẽ làm con mồi bơi chao về một bên,mồi này nên buộc dây thẳng vào khoen.
2- Mồi thìa jigs (jigs spoons):
Nó được thiết kế cho cách câu ở băng tuyết cũng hơi giống như mồi câu spoon bình thường,nhưng phần lớn nó nhỏ và hẹp hơn,những mồi này ít sinh động khi kéo lên nhưng sẽ chao ngang khi khi ta thả dây trùng cho rơi xuống.Người câu thường mắc mồi thật như cá nhỏ vào hoặc cắt nhỏ cá mồi gắn thêm ở lưỡi,khi dùng mồi này nên gắn thêm khoen vào.
Cách xử dụng jigs spoons hay jigs cá mồi:
Thả đầu cần xuống thật nhanh cho chùng dây,con mồi sẽ chao đảo ngang qua lại rơi từ từ xuống đáy,chờ cho con mồi dừng vài dây ta giật cần lên vài tấc rồi thả nhanh xuống lại.Phần lớn cá sẽ tấn công khi mồi vừa dừng lại.
3- Mồi jigs (airplane jigs) :
Có hình dáng máy bay đơn giản là đầu jigs được đúc thêm cánh vào,mồi sẽ lượn vòng tròn rộng khi câu,gắn thêm mồi sống vào lưỡi sẽ làm con mồi hữu hiệu hơn,nên buộc dây thẳng vào mồi không cần khoen nối.
Cách xử dụng mồi airplane jigs:
Quét cần hướng lên cao để mổi lạng vòng tròn,khi mồi đứng yên,ngưng vài giây rồi quét tiếp.
4- Mồi Teardrops & ice flies:
Những con mồi nhỏ xíu này thường để dùng câu các loại cá panfish.
Mồi teardrop có tên vì hình dáng của nó,phần lớn có dạng tròn hay giọt nước,mồi teardrop tiêu biểu nhất là loại lưỡi có lớp chì bọc thân được sơn màu với kích cỡ lưỡi số 8-12.
Mồi ice flies là mồi có thân bằng chì nhỏ được kết tua bằng lông thú,lông vũ hay có chân bằng cao su,cách kết cấu như thật này giúp thêm sinh động cho con mồi khi ta thao tác.
Hai loại mồi trên hữu hiệu khi gắn thêm mồi thật như trùn, cá mồi nhỏ vào.
Cách xử dụng teardrop và ice flies:
Khi xử dụng 2 con miồ này nên dùng cần ngắn,dẻo và dây từ 2-4 lbs,nhiều dân chuyên nghiệp thích dùng cần có lò xo trên đầu gọi là spring bobber,lò xo giúp cho người câu nhận biết khi cá ăn mồi nhẹ nhàng.Thả mồi nhẹ nhàng xuống đáy,giật nhẹ lên vài giây rồi ngưng,nâng cần một đoạn ngắn,giật cần tiếp rồi ngưng tiếp,cứ tiếp tục như thế,thỉnh thoảng quét cần cao hơn một chút rồi thả rơi xuống lại.
Những dân câu chuyên nghiệp đều nhất trí cho là loại đầu Jigs và mồi Jigs là loại mồi câu hiệu nghiệm nhất trong các loại mồi giả và có thể câu nhiều loại cá khác nhau trong bất cứ điều kiện nào.
Đầu jigs chỉ đơn giản là cục chì đúc dính với lưỡi câu, mà phần lưỡi thường được móc phủ bởi nhựa dẻo,lông thú,vải màu,len,dây kim tuyến v.v… Những loại mồi Jigs khác như loại thìa Jigs là thứ bằng kim loại rất dầy,hay cánh quay, hoặc kim loại mỏng bắt chước hình dáng cá mồi (minnow), và loại có đuôi xoay,hay thân bằng chì với cánh quay phía sau đuôi.
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jighead2.jpg
Đầu jig và mồi jigs có thể câu thật chậm,nên nó rất hữu hiệu trong vùng nước lạnh,vì nước lạnh làm cá đờ đẫn không muốn tấn công những con mồi nhanh nhẹn,bởi vậy thể thức câu chậm này dễ dàng làm cá tấn công.
Đầu jigs và mồi jigs là loại mồi chìm nhanh nên tiện cho ta câu ở những chỗ sâu hay nước chảy siết mà khi ta muốn mồi chìm mau xuống đáy.
Những người chuyên câu cá trout (lake trout)thường dùng mồi này ở chỗ sâu tới 100 feet mà không cần gắn thêm trọng lượng chì vào dây,mà cả 2 loại trên đều hữu hiệu khi dùng chỗ nước cạn sâu vài thước.
Phần lớn đầu jigs và mồi jigs này thân gọn nên rất lý tưởng để quăng xa hay quăng ngược chiều gió thổi,khoảng cách xa giúp bạn bắt cá được nơi nước trong và vào những trường hợp khác mà cá đang nhát.
Mặc dù sự hiệu nghiệm của mồi loại này nhưng có nhiều dân câu không câu được cá với nó,vấn đề đó là làm sao biết được cá tấn công mồi,cá ít khi táp thẳng vào con mồi này như nó thường làm với các loại mồi khác như crankbait hay mồi nổi trên mặt nước.Thay vào đó cá thường phóng tới hút mồi khi mồi rơi xuống đáy,nếu ta không tập trung chú ý và dây không căng thẳng thì không thể nào ta nhận được ra cá tấn công mồi.
Vì sự tấn công của cá rất nhẹ,nên đầu jigs và mồi jigs phải câu với dụng cụ câu thật nhạy, đa số các dân câu giàu kinh nghiệm thích dùng cần graphite,có đầu cần đủ dịu để ném mồi.
Những cần câu spinning hay baitcasting có tính năng thật nhẹ tới trung bình (power) là thích hợp cho phần lớn các trường hợp, nếu mồi nặng hơn ¾ oz thì phải dùng cần có tính năng mạnh để điều khiển mồi hay hướng kéo cá ra khỏi lùm rong rêu lau sậy.
Nên dùng dây thật nhẹ để câu cho từng loại cá và từng trường hợp,vì dây càng lớn thì mồi chìm càng chậm và không xuống tới mực sâu mong muốn,càng khó nhận biết cá táp mồi.Với dây mono thường thì khi dây rung động cũng khó nhận biết khi cá cắn, để nhận biết dễ dàng cuộc tấn công của cá nên dùng dây có chất huỳnh quang,nhiều người câu còn đeo kính mát (polarized) dể nhận biết dây rung động dễ dàng hơn.
Khi chọn đầu jigs và mồi jigs để mua ta thì trọng lượng mồi là quan trọng,nên chọn loại thích hợp với loại cá để câu,hay độ sâu,sức chảy của dòng nước và cường độ gió thổi.
Mồi phải đủ nặng để rơi xuống độ sâu mong muốn,nhưng đứng nặng quá mà nó chìm nhanh,cá luôn luôn thích những con mồi chìm chậm rơi từ từ thẳng xuống đáy.
Theo nguyên tắc cứ jigs nặng 1/8 ounce là nó xuống sâu khoảng 3m. Như vậy muốn xuống sâu khoảng 7m thì phải dùng jigs nặng ít nhất 1/4 ounce.
Ở dòng nước chảy chậm mồi nặng 1/4 ounce có thể đạt độ sâu 5m,nếu dòng nước chảy mạnh thì sức nặng phải tăng thêm.Gió cũng ảnh hưởng tới một phần như dòng nước chảy khi ta câu bằng thuyền,vì gió đẩy thuyền đi trên mặt nước, làm sức nước cản dây và mồi tăng thêm như thế làm ta khó có thể dùng cho jigs đạt độ sâu mong muốn và mồi đứng yên ở vị trí.
Các loại đầu Jigs:
Muốn chọn dùng đầu jigs cho thích hợp không những vì sức nặng của nó mà còn vì hình dáng của đầu jigs,loại lưỡi câu và lớp phủ ngoài che lưỡi câu.Đầu jigs có hình dáng được chế tạo theo kỹ thuật tương ứng với khoen móc,vị thế,tốc độ chìm nhanh,cách hoạt động để chống vướng mắc vật cản dưới nước như sau:
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jighead.jpg
1- Ball: đây là thứ thông dụng nhất.Chìm mau,hoạt động tốt trong mọi tình thế,nhưng khoen móc hay có chiều hướng mắc rong.
2- Keel: dẹp hai bên hông loại này rẽ nước nhanh,chìm mau,ít bị cản,thích hợp cho chỗ nước chảy mạnh và sâu.
3- Bullet: rẽ nước khá dễ dàng,chìm khá mau,không trụ lại nhanh như loại dẹp khi nhắp,ít vướng,dễ lôi cuốn cá.
4- Slider: đầu phẳng phía đáy,chìm chậm,lạng dưới nước, hữu dụng ở nước cạn và nơi có cá ăn mồi lưng chừng
5- Mushroom: đầu được thiết kế dùng mồi nhựa dẻo có đuôi,mồi dẻo hay bó chặt về phía đầu,có hai ngạnh ở gần đầu để giữ cho mồi nhựa không tuột ra sau,là chọn lựa thích hợp để lách trong rong rêu,lau sậy.
6- Banana: vì khoen làm xa phía đầu nên phía đuôi hay hướng lên khi ta hạ cần xuống và khi kéo cần lên thì đuôi hướng xuống,lối sống động tất bật này là lý tưởng cho cách câu thẳng đứng.
7- Stand up: được thiết kế để đuôi và lưỡi thường hướng lên khi mồi nằm yên dưới đáy,vì lưỡi nằm cao nên dễ vướng rong rêu.
8- Pyramid: khoen nằm ngay chóp nhọn,nên rong rêu có chiều hướng trượt xuôi qua đầu vì vậy ít bị vướng.
Có những loại khác có cả miếng lưỡi nhỏ để tạo con jigs lắc lư,hay cánh quay,chong chóng để tạo tiếng động và tia sáng lấp lánh.
Đầu jigs có phần nguyên liệu để phủ lưỡi câu(váy)nên nó cũng ảnh hưởng đến tốc độ chìm và sinh động, đa số nó được làm bằng nguyên liệu thiên nhiên hay nhân tạo,đầu jigs trơn (không sơn màu) thường hay dùng kết hợp với mồi sống thật.
Sau đây là các loại nguyên liệu phổ biến:
* Lông thú: lông thú làm với đầu jigs có vẻ hấp dẫn hơn, bền và bắt được nhiều loại cá.Lông của chồn,cáo rất tốt,nó vẫn giữ nguyên hình dạng và nổi tự nhiên dù sau vài lần bắt cá,nó làm cho đầu jigs chìm chậm hơn và phất phơ, ngoài ra còn có loại làm bằng lông thỏ,lông sóc hay lông nai.
* Lông vũ: lông vũ các loại cầm cũng khá hấp dẫn cá,cho con mồi sinh động không giống như bất cứ nguyên liệu nào, loại phần lông vũ cứng thường dùng làm đuôi dài,hay bờm nhưng không bền như lông thú.
* Nhựa dẻo: loại này có vẻ giống mồi thật hơn,nên cá ngậm lâu hơn trước khi biết là thức ăn giả mà phun ra,nên tạo cho ta cơ hội giật cần xóc lưỡi vào miệng cá.Cũng giống như các loại lông thú,nó làm cho đầu jigs chìm chậm bớt đi.
Loại nhựa dẻo có đuôi xoắn cong ngọ nguậy hấp dẫn cá, những mồi nhựa dẻo khác bắt chước thức ăn thiên nhiên như cá mồi,tôm, ấu trùng.
Đuôi nhựa dẻo không có bền bằng các loại nguyên liệu khác, nó dễ bị rách hay tả tơi sau vài cú bắt được cá,nhất là khi gặp loại cá có bộ hàm răng sắc bén.
Những loại nguyên liệu phủ lưỡi câu khác như sợi kim tuyến rất bền và phản chiếu ánh sáng rất tốt,loại đuôi cao su cũng sinh động không thua và độ nổi của nó làm cho mồi chìm chậm,tuy nhiên những loại nguyên liệu tổng hợp khác bắt chước lông thú thì dễ phai màu,không hiệu quả như ccác loại lông thật.Thường dân câu hay kết hợp chung mồi giả này với cá con hay trùn hoặc các thứ mồi thật khác để tăng thêm phần hấp dẫn cá.
Một lưỡi câu ở đầu jigs tốt là lưỡi câu xuyên tốt,giữ cá và dễ thoát vướng tùy thuộc vào độ dày của nó,phần lớn đầu jigs làm với lưỡi thép tốt kiểu Aberdeen vì nó đâm xuyên dễ dàng,khi bị vướng lưỡi thường duỗi ra khi ta kéo thẳng dây.Loại lưỡi O’Shaughnessy thì hữu hiệu với cá loại hàm cá khó xuyên thủng và dìu cá ra khỏi lau sậy rong rêu dễ hơn.Một số lưỡi có chùm nylon chống vướng hay bằng plastic.
Cách xử dụng đầu Jigs:
Nếu chọn đúng loại đầu jigs và hình dạng đầu jigs để câu, ta có thể câu được từ cá lớn đến cá bé.Thường khi dùng đầu jigs câu là để nhắm đúng vào nơi cá trú hay ổ cá ở.
Khi quay rê ta giật cần nẩy nhẹ để đầu jigs nhảy lóc cóc từng đoạn nhỏ dưới đáy.Có những cách khác là câu thẳng đứng để mồi rơi ở chổ hẹp hay thả trôi theo dòng nước,hay theo lối đếm (countdown) để mồi rơi đúng độ sâu nơi cá ở.
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jighead3-1.jpg
Ta có thể rê bằng thuyền,ghe,chạy chậm dọc theo cấu trúc đáy thì sẽ bắt được nhiều loại cá,khi bạn di chuyển lắc giật đầu cần cho con mồi nhảy dưới đáy,nếu rê với tốc độ điều hòa nên dùng con mồi nhựa có đuôi xoắn để thêm phần sinh động.
Nhiều dân câu cho rằng đầu jigs chỉ lợi hại khi đáy nước quang đãng,ít rong rêu.Nhưng nếu ta dùng loại đầu jigs nhỏ thì hay hơn và có thể điều khiển nó nhảy từng chút qua rong rêu hay nhảy lóc cóc từng tấc một,nếu ta chịu khó tập dượt thủ thuật này.
Gắn thêm các con mồi thật như cá mồi con,trùn,đỉa,hay ấu trùng thường tăng kết quả tốt nhưng đôi khi bạn phải nối thêm vào lưỡi phụ để cá tấn công không hụt.
Câu cá bằng đầu jigs đòi hỏi sự tập trung tinh thần cao độ, phải có cảm giác thật nhạy bén và phản xạ thật nhanh để giật cần khi ta cảm nhận một sự rung động khác lạ nhẹ nhàng nơi cần câu.Nếu ta không chú ý tập trung hoặc không giật cần ngay tức khắc khi đang câu thì khó mà câu được cá với loại mồi nặng này.Để điêu luyện hơn trong cách câu này ta phải làm như sau:
* Luôn luôn giữ dây câu căng,nhất là khi đầu jigs đang chìm,nhưng đừng căng quá làm mất sự linh hoạt của đầu jigs
* Luôn luôn cảnh giác bất cứ sự đổi hướng của dây hay sự va chạm nhẹ vào dây khi mồi đang chìm
* Chú ý đến dây câu khi jigs đang chìm, nhất là jigs phải chìm bình thường không có gì khác lạ cho đến độ sâu mong muốn.Nếu jigs tự nhiên ngưng chìm một cách khác lạ có thể cá đã hút mồi vào miệng.
* Phải giật cần ngay khi hơi thấy triệu chứng cá nuốt mồi, đừng do dự hay ngần ngại vì cá hớp mồi rất lẹ và nhả ra cũng trong nháy mắt.
* Luôn luôn thắt dây thẳng vào đầu jigs,không nên dùng bất cứ các khoen nối nào.Nên dùng loại nút thắt Duncan vì loại này làm cho đầu jigs rơi tự do hơn và tăng sự sống động của đầu jigs tối đa.Trừ khi câu các loại cá có hàm răng sắc ta mới dùng đến dây cáp, đa số người thích câu đầu jig hay mang một hộp mồi có chứa nhiều loại đầu jigs và đuôi khác nhau để dùng riêng cho các loại cá và các trường hợp khác nhau.Thường thường đầu jigs nặng trên,dưới 1/8 oz cũng đã làm khác kết quả nhau rất xa.
Các loại mồi jigs :
Mồi jigs khác với đa số đầu jigs,hoặc có một số giống như cách chế tạo đầu jigs,tất cả mồi jigs đều có thể dùng cách câu nhảy và một số khác hữu hiệu khi rê kéo thẳng.
Ngoài loại đầu jigs nói trên ta còn những loại jigs khác nữa hay gọi là mồi jigs (Jigging Lures).Các loại này chia ra làm 3 thứ như sau:
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/jigspoons.jpg
A- Jigging Spoons :
Loại này giống như loại thìa để câu rê bằng ghe thuyền nhưng nó thường dầy hơn,dẹp hơn,đa số làm bằng chì,thau,đồng hay thép.Loại này thường có lưỡi ba chấu dính kèm nên dễ lơ lửng trong nước,dễ tháo vướng,nên lý tưởng để dùng chỗ có nhiều cây gỗ,bụi chìm.Loại dài, mỏng, thường để dùng câu thẳng đứng,ta có thể quăng xa cũng được.Loại ngắn,rộng bản gọi là slab spoons hơi giống loại cá mồi,hình dáng gọn nhỏ của nó hiệu quả dùng câu ở chỗ đàn cá đang tụ gần mặt nước hay khi đang ruợt cá mồi con.
Cách xử dụng Jiggings Spoons :
Khi cá ẩn nấp trong rong rêu dày hay dọc theo bờ tường,chân cầu thì mồi giả này thì không mồi nào hiệu nghiệm bằng nó.Vì trọng lượng khá nặng của nó mà nó chìm nhanh,nên ta có thể thả chính xác ở chổ cá trú mà những mồi khác khó lòng đạt được.
Ta có thể thả thẳng đứng ở những chổ có cây chìm hay sát chân cầu, hoặc thả trôi theo dòng nước và gió đẩy,hay kéo dọc sát đáy như đầu jigs.Loại này khi chìm tạo sự chuyển động đong đưa nên dễ gây chú ý đến cá.Nếu ta giữ quá căng dây thì sẽ làm mất tính linh hoạt của nó đi,cho nên khi nó chìm hãy thả lỏng dây cho nó lạng dưới nước.
Mồi này rất hữu hiệu khi nước lạnh hay thật lạnh và khi cá ở yên trong chỗ trú ẩn không rượt theo mồi chạy nhanh,trong trường hợp này bạn phải thao tác mồi thật chậm và chỉ cách ổ chừng vài tấc.
Khi cá tấn công mồi này giống y như tấn công đầu jigs,xóc lưỡi khi có động tĩnh lạ,hay khi dây chuyển hướng ra chỗ khác,hoặc rơi không đúng nơi mình muốn.
B- Vibrating Blades :
Loại mồi này có phần đầu là chì đúc, thân làm bằng thép mỏng,và lưỡi ba chấu nằm cuối,và thường hay có nhiều lỗ nhỏ trên thân lá thép.Nó có công dụng để ta nối khoen dây câu tùy theo ý ta muốn mà thay đổi cân bằng con mồi hoạt động theo cách câu của ta.Có thể dùng cho ném xa,câu thẳng,hay rê bằng thuyền.
Cách xử dụng Vibrating Blades :
cánh rung lôi cuốn sự chú ý của cá do tính cách lắc qua lắc lại không ngừng,cũng vì đó cá nhận biết tiếng động qua thân của nó hay thấy bằng mắt sự chuyển động lạ của mồi.Nó hữu hiệu kể cả khi dùng trong làn nước đục.Với loại mồi này ta có thể dùng rê bắng thuyền,ghe hay thả thẳng,và nó hữu hiệu nhất khi câu thẳng ở những đáy nước ít vật cản.Vì nó không nặng lắm nên lúc bị vướng khó lấy lại được mồi này.
Khi quăng hay rê ta ráng quay đều đặn tay như câu bằng crankbait.Tốc độ chìm nhanh của nó dễ cho ta đạt độ sâu mong muốn như phần lớn các loại crankbaits.
Có thể câu bằng thủ thuật hất cần,hay gõ đáy nước,nhưng phải nâng quét cần hơi lâu và hướng cao.Trên sống lưng con mồi này cũng có 2 hay 3 lỗ nối dây để ta buộc vào dây câu có khoen.Bạn muốn con mồi đong đưa nhiều hay ít, ở sâu hay cạn là tùy thuộc theo lỗ buộc dây mà bạn chọn.Hãy buộc thử nghiệm lần lượt với tất cả các lỗ có sẵn để xác định cái nào thích hợp nhất trong hoàn cảnh và điều kiện câu của mình.
C- Tailspins :
loại này có thân dày đúc bằng chì nối cuối đuôi là cọng thép làm trục chính để gắn cánh quay.Phần lớn loại này có lưỡi ba chấu nằm dưới bụng,và cũng có vài loại kiểu lưỡi câu ba chấu nằm sau cánh quay và khoen nối dây thường nằm phía trên đỉnh đầu.Loại này rất tốt khi dùng cách câu thẳng đứng,ném xa vào đàn cá bơi gần mặt nước.
Cách xử dụng Tailspins:
Đuôi quay này xoay tròn khi ta kéo rê hay khi đang rơi chìm tạo nên tia sáng lấp lánh liên tục,cũng chính vì cánh quay làm giảm tốc độ chìm nên cá có đủ thời gian để tấn công mồi.Bạn có thể giựt cho nó chạy thẳng dọc theo chân cầu hay cây mục,theo bờ đá,hoặc các ghếnh vách đứng cheo leo,hay giật trong khi thả trôi theo dòng nước cuốn hoặc đẩy.
Với hình dáng aerodynamic(lướt gió)nên ta có thể quăng xa được,cho nên nhiều dân câu thường mang thêm cần phụ buộc sẵn mồi để bất thần thấy đàn cá nổi lên mặt nước mà câu kịp.
Mồi jigs câu ở băng tuyết :
Dân câu mùa đông ở băng tuyết biết rằng câu với mồi jigs kéo thẳng đứng luôn cho kết quả nhiều cá hơn là mồi sống thật,tính năng chuyển động của mồi thu hút cá thường trong tình trạng bất động dưới hàn độ nước gần bằng 0 tấn công mồi.
Cho nên mồi được thiết kế đặc biệt cho cách câu ở băng tuyết là hợp nhất,nhưng bạn cũng có thể dùng cách câu jigs để xử dụng mồi thìa hay mồi jigs hoặc đầu jigs,mà người câu biết rằng nó cũng hữu dụng ngang nhau như câu lúc trời nóng,mồi câu ở băng tuyết được chia ra như sau:
http://i438.photobucket.com/albums/qq110/Hinhanhluu/tailspin.jpg
1- Mồi Side-planing:
Mồi này được thiết kế để lạng ngang hay lượn một vòng tròn,như thế nó cho phép người câu thao tác một chu vi rộng lớn hơn so với mồi thật hay các mồi giả khác.
Cách xử dụng side-planing:
Kéo con mồi nhanh lên trên và lắc đầu cân,dây sẽ lạng qua một bên,rồi mồi sẽ từ từ rơi xuống,chờ cho khi mồi đứng yên,ta lại giật tiếp như thế.
Con mồi jigs hình cá mồi nhỏ có thân bằng chì với có lưỡi đơn được đúc ở phía đầu và phía đuôi,có khoen nối dây nằm giữa sống lưng con mồi,khi bạn kéo mồi lên,đuôi nó sẽ làm con mồi bơi chao về một bên,mồi này nên buộc dây thẳng vào khoen.
2- Mồi thìa jigs (jigs spoons):
Nó được thiết kế cho cách câu ở băng tuyết cũng hơi giống như mồi câu spoon bình thường,nhưng phần lớn nó nhỏ và hẹp hơn,những mồi này ít sinh động khi kéo lên nhưng sẽ chao ngang khi khi ta thả dây trùng cho rơi xuống.Người câu thường mắc mồi thật như cá nhỏ vào hoặc cắt nhỏ cá mồi gắn thêm ở lưỡi,khi dùng mồi này nên gắn thêm khoen vào.
Cách xử dụng jigs spoons hay jigs cá mồi:
Thả đầu cần xuống thật nhanh cho chùng dây,con mồi sẽ chao đảo ngang qua lại rơi từ từ xuống đáy,chờ cho con mồi dừng vài dây ta giật cần lên vài tấc rồi thả nhanh xuống lại.Phần lớn cá sẽ tấn công khi mồi vừa dừng lại.
3- Mồi jigs (airplane jigs) :
Có hình dáng máy bay đơn giản là đầu jigs được đúc thêm cánh vào,mồi sẽ lượn vòng tròn rộng khi câu,gắn thêm mồi sống vào lưỡi sẽ làm con mồi hữu hiệu hơn,nên buộc dây thẳng vào mồi không cần khoen nối.
Cách xử dụng mồi airplane jigs:
Quét cần hướng lên cao để mổi lạng vòng tròn,khi mồi đứng yên,ngưng vài giây rồi quét tiếp.
4- Mồi Teardrops & ice flies:
Những con mồi nhỏ xíu này thường để dùng câu các loại cá panfish.
Mồi teardrop có tên vì hình dáng của nó,phần lớn có dạng tròn hay giọt nước,mồi teardrop tiêu biểu nhất là loại lưỡi có lớp chì bọc thân được sơn màu với kích cỡ lưỡi số 8-12.
Mồi ice flies là mồi có thân bằng chì nhỏ được kết tua bằng lông thú,lông vũ hay có chân bằng cao su,cách kết cấu như thật này giúp thêm sinh động cho con mồi khi ta thao tác.
Hai loại mồi trên hữu hiệu khi gắn thêm mồi thật như trùn, cá mồi nhỏ vào.
Cách xử dụng teardrop và ice flies:
Khi xử dụng 2 con miồ này nên dùng cần ngắn,dẻo và dây từ 2-4 lbs,nhiều dân chuyên nghiệp thích dùng cần có lò xo trên đầu gọi là spring bobber,lò xo giúp cho người câu nhận biết khi cá ăn mồi nhẹ nhàng.Thả mồi nhẹ nhàng xuống đáy,giật nhẹ lên vài giây rồi ngưng,nâng cần một đoạn ngắn,giật cần tiếp rồi ngưng tiếp,cứ tiếp tục như thế,thỉnh thoảng quét cần cao hơn một chút rồi thả rơi xuống lại.