Pecheur
25-08-2008, 03:40 AM
HỆ THỐNG KIỂM SOÁT XẢ DÂY MÁY NGANG
Người câu chăm chú vào mục tiêu ,vung cần, để phóng mồi đi,khi ngọn cần bung về phía trước,mồi thoát ra bay vụt vào không khí,bỗng nhiên….Brrrr, máy câu bị rối tung lên,con mồi rơi nửa chừng hoặc bay mất luôn khỏi tầm mắt ta.
Những dân câu dùng máy ngang thường hay tìm hiểu đến việc rối dây của máy,còn gọi là “tổ chim” (bird nest) hay “quá đà” (overrun) nên họ cố gắng luyện tập ngón tay để điều khiển ổ cước tránh bị rối dây,cho dù là những tay thật nhiều kinh nghiệm dùng máy ngang vẫn thỉnh thoảng không tránh khỏi trường hợp này.
Trong khi không một hãng sản xuất máy ngang nào dám bảo đảm sửa dứt được cái khuyết điểm này thì các kỹ sư vẫn cố gắng phát triển kỷ thuật mới áp dụng vào hệ thống kiểm soát tuôn dây của ổ cước.
NGUYÊN NHÂN RỐI CƯỚC
Tâm điểm của vấn nạn này này ở hệ thống chuyển động ổ cước của bất cứ máy ngang nào,vì nó đòi hỏi ổ cước phải quay để tuôn dây, ổ cước bắt buộc phải quay nhanh vừa đủ để dây tuôn đều theo lực phóng mang mồi bay đi xa.Vấn đề này khởi sự khi lực cản của không khí và trọng lực bắt đầu làm chậm đường bay của con mồi,trong khi tốc độ ổ cước vẫn quay để mồi bay xa thì dây tuôn ngược quấn vào máy thay vì ra khỏi đầu cần.Người câu có kinh nghiệm thường dùng ngón tay cái đặt chạm nhẹ vào ổ cước để phòng ngừa dây tuôn ra quá nhiều nếu không dây sẽ tuôn ngược lại theo chiều quay làm rối thành tổ chim.
Tất cả máy ngang đều có nút gia giảm sức kéo của mồi mà người câu phải điều chỉnh tốc độ quay của ổ cước tùy theo trọng lượng của con mồi, đó là căn bản phòng ngừa ổ quay quá đà.Phần khác người mới tập câu hay siết quá chặt nút này dẫn đến hậu quả ổ cước không phản ứng kịp nhanh làm rối dây. Cách điều chỉnh này làm giảm bớt khoảng cách đi xa con mồi cũng giống như một chiếc xe chạy trên xa lộ mà chủ nhân vừa đạp thắng vừa tống ga cùng một lượt.Người câu lão luyện thường điều chỉnh nút này càng nhẹ càng tốt tùy vào mỗi cách câu,nó làm cho ổ cước quay tự do và mồi bay đi xa hơn,họ cũng không quên đè nhẹ ngón tay lên ổ cước đề phòng dây quay ngược.Cách thao tác này so sánh như người lái xe thỉnh thoảng đạp nhẹ thắng để giữ tốc độ an toàn khi xe đang chạy nhanh.
Xin cám ơn những kỹ sư thiết kế dụng cụ câu luôn luôn bận bịu tìm tòi phát triển kỹ thuật mới.Vì thế chúng ta có được nhiều chọn lựa trong các loại hệ thống kiểm soát ổ cước tuôn dây,nó giúp chúng ta khi chưa thuần thục điều khiển ngón tay cái.
NHỮNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT DÂY
I - HỆ THỐNG MA SÁT
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/6pins.jpg
Đa phần các hệ thống xả dây đều hoạt động bằng lực ly tâm,hệ thống kiểm soát xả dây có mấy cây thép nhỏ chia ra như ổ căm xe đạp ngay đầu trục lắp ngang, ở mỗi cọng thép có gắn một trọng lượng nhỏ có thể di chuyển trên cọng thép, ta tạm gọi là hạt thắng (hoặc những hạt thắng được gài ở một vị trí nhất định nào đó trên cọng thép).Khi bắt đầu quăng dây những hạt này nằm sát gần tâm ổ cước, để đến lúc quay,ổ sẽ khởi động nhanh nhẹ và đạt tới tốc độ tối đa,theo luật vật lý học,sự chuyển động quay này bắt buộc những hạt thắng từ sát tâm bị sẽ đẩy trượt ra phía đầu cọng thép,những hạt này sẽ hoạt động như đệm thắng,ma sát với niềng trong ổ cước. Ổ càng quay nhanh thì hạt thắng càng bị đẩy mạnh vào niềng,vì vậy nó đủ sức để giảm ổ quay “quá đà”.
Lực ly tâm sẽ giảm dần khi ổ quay chậm lại tạo cho những hạt thắng mất bớt áp lực vào niềng hoặc rơi trở lại vị trí trung tâm.Việc giảm bớt ma sát vào niềng giúp cho ổ cước quay tự do và mồi đi xa thêm,cũng là khi mà mối nguy rối dây đã qua.Muốn điều chỉnh bộ phận kiểm soát xả dây thường ta phải mở cái nắp đậy ngang hông máy,nơi có hạt thắng kéo về vị trí nguyên thủy của nó và khoá những hạt đó lại.Tùy theo mức độ xả dây mà ta để cho vài hay nhiều hạt thắng đó tự do trượt trên cọng thép (có nhiều hệ thống khác nhau,có cái dùng 4,6,8 hay 9 hạt thắng).
II - HỆ THỐNG TỪ TRƯỜNG
Hãng Daiwa dựa theo kỹ thuật hệ thống hãm phanh phụ của máy bay phản lực Boeing 747 mà thiết kế hệ thống xả dây Magforce, một phó chủ tịch của hãng Daiwa,Bill Liston cho biết: “Đá nam châm hiếm trong thiên nhiên tuy nó nhỏ nhưng rất mạnh để tạo phản lực làm chậm độ quay của ổ cước”. “Một trong những nhà cố vấn của chúng tôi là vị giáo sư vật lý đã trình bày cho chúng tôi mẫu hệ thống kiểm soát này vào năm 1982. Vị giáo sư nói: “ Chúng ta có thể làm chậm tốc độ quay của ổ cước với lực từ trường hơn là lực ma sát của cơ khí.”
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/magforce.jpg
“Và đây là cách hoạt động của hệ thống xả dây” Liston giảng nghĩa như sau: “Phần vành chén kim loại ở cuối của ổ cước quay giữa 2 miếng nam châm,mấy miếng nam châm này không chạm vào vành chén,vành chén quay tự do ngay chính giữa,vặn nút điều chỉnh mấy miếng nam châm,hướng nó vào thẳng đường với nhau (có rảnh nhỏ làm dấu trên 2 miếng nam châm),nó sẽ tạo lực từ trường hút lẫn nhau, càng thẳng bao nhiêu lực từ trường càng mạnh bấy nhiêu, nó tạo áp lực tới vành chén đang quay đó là tại sao ta có nhiều mức độ điều chỉnh khác nhau.Magforce không tạo trầy trụa vào nguyên liệu và có thể điều chỉnh ở khung phía ngoài máy.”
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/picBayCast01.jpg
Để thực thi điều đã quan sát lực từ trường ảnh hưởng đến việc xả dây,Daiwa hoàn chỉnh và sản xuất hệ thống kiểm soát Magforce V vào cuối thập niên 1990. “ Hệ thống này chứng tỏ được, nó để cho ổ cước bắt đầu chuyển động rất mau lẹ,nó thế ngón tay cái của bạn thay vì đè lên ổ cước lúc ổ cước quay quá nhanh”.
Liston nói : “ Khi ổ cước quay chậm lại Magforce V sẽ rời ra,để cho ổ vẫn quay mà xả dây một khoảng xa nhất.” Ông ta cho biết thêm,hệ thống từ trường này hoạt động rất thích hợp đối với máy nhỏ,bởi vì người câu luôn luôn áp dụng cho mọi loại mồi câu có trọng lượng và kích cỡ khác nhau.”
“ Bạn ít khi nào cần đến hệ thống tinh tế này để dùng ném mồi có trọng lượng nặng trên những máy to,vì khi bạn ném mồi là nó đi mạnh,ngón tay bạn lại dễ điều khiển hơn trên máy lớn. Hệ thống xả dây của máy lớn tốt hơn máy nhỏ và giá bán của máy lớn sẽ mắc thêm nếu gắn hệ thống từ trường này vào.”
Vậy thì những hệ thống ma sát,từ trường song lập thì sao? Hãng Pfluerger’s kết hợp 2 hệ thống này lại với nhau gọi là Ultimate Braking system dùng 6 cọng thép cho hệ ma sát và nam châm cho hệ từ trường,hệ thống ma sát sẽ lui trở lại vị trí cũ sau khi hoàn thành nhiệm vụ lúc ổ cước bắt đầu quay, sau đó hệ thống từ trường sẽ nối tiếp để giữ cho dây được tuôn ra đều đặn hơn.
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/6-1.jpg
III- HỆ THỐNG CHÍNH XÁC KỸ THUẬT SỐ
Hãng Shimano dẫn dắt người câu máy ngang vào thế giới kỹ thuật số với loại máy ngang Calcutta TE DC vào năm 2003,tính năng hoạt động chính của máy DC là một chương trình đã cài sẵn cho 8 cường độ điều chỉnh tốc độ ổ cước quay.Phiên bản mới nhất là 4x8 DC có trên nhiều dòng máy và có 4 cấp điều chỉnh: thật xa (extreme distance),xa (long distance),chính xác (accuracy),gió (wind), mỗi cấp độ lại có 8 cường độ khác nhau.
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/4x8DC.jpg
Hệ thống DC điều khiển tốc độ quay bằng một con chip điện tử cảm ứng,nó sẽ phân tích tín hiệu và tự động điều chỉnh cường độ lực hãm của hệ thống từ trường,máy sẽ đọc và điều chỉnh ở chu kỳ 1000 lần trong 1 giây (1000/s) để bảo đảm tối đa tốc độ quay của ổ cước trong khi giữ tối thiểu việc cước bị rối, đừng có ngại phải mang theo pin để thay thế,vì khi ổ cước quay sẽ cung cấp năng lựợng cho mạng điện tử trên máy.
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/piccalcuttatedc2.jpg
Việc rối dây không còn là nỗi lo sợ hiện nay của bạn khi dùng máy ngang nữa,hệ thống kiểm soát rối dây tối tân giúp cho những người câu ném mồi một cách trơn tru cho đến khi bạn luyện được ngón tay cái thuần thục.
Trích và biên dịch từ nguyệt san câu biển tháng 10/2008
Người câu chăm chú vào mục tiêu ,vung cần, để phóng mồi đi,khi ngọn cần bung về phía trước,mồi thoát ra bay vụt vào không khí,bỗng nhiên….Brrrr, máy câu bị rối tung lên,con mồi rơi nửa chừng hoặc bay mất luôn khỏi tầm mắt ta.
Những dân câu dùng máy ngang thường hay tìm hiểu đến việc rối dây của máy,còn gọi là “tổ chim” (bird nest) hay “quá đà” (overrun) nên họ cố gắng luyện tập ngón tay để điều khiển ổ cước tránh bị rối dây,cho dù là những tay thật nhiều kinh nghiệm dùng máy ngang vẫn thỉnh thoảng không tránh khỏi trường hợp này.
Trong khi không một hãng sản xuất máy ngang nào dám bảo đảm sửa dứt được cái khuyết điểm này thì các kỹ sư vẫn cố gắng phát triển kỷ thuật mới áp dụng vào hệ thống kiểm soát tuôn dây của ổ cước.
NGUYÊN NHÂN RỐI CƯỚC
Tâm điểm của vấn nạn này này ở hệ thống chuyển động ổ cước của bất cứ máy ngang nào,vì nó đòi hỏi ổ cước phải quay để tuôn dây, ổ cước bắt buộc phải quay nhanh vừa đủ để dây tuôn đều theo lực phóng mang mồi bay đi xa.Vấn đề này khởi sự khi lực cản của không khí và trọng lực bắt đầu làm chậm đường bay của con mồi,trong khi tốc độ ổ cước vẫn quay để mồi bay xa thì dây tuôn ngược quấn vào máy thay vì ra khỏi đầu cần.Người câu có kinh nghiệm thường dùng ngón tay cái đặt chạm nhẹ vào ổ cước để phòng ngừa dây tuôn ra quá nhiều nếu không dây sẽ tuôn ngược lại theo chiều quay làm rối thành tổ chim.
Tất cả máy ngang đều có nút gia giảm sức kéo của mồi mà người câu phải điều chỉnh tốc độ quay của ổ cước tùy theo trọng lượng của con mồi, đó là căn bản phòng ngừa ổ quay quá đà.Phần khác người mới tập câu hay siết quá chặt nút này dẫn đến hậu quả ổ cước không phản ứng kịp nhanh làm rối dây. Cách điều chỉnh này làm giảm bớt khoảng cách đi xa con mồi cũng giống như một chiếc xe chạy trên xa lộ mà chủ nhân vừa đạp thắng vừa tống ga cùng một lượt.Người câu lão luyện thường điều chỉnh nút này càng nhẹ càng tốt tùy vào mỗi cách câu,nó làm cho ổ cước quay tự do và mồi bay đi xa hơn,họ cũng không quên đè nhẹ ngón tay lên ổ cước đề phòng dây quay ngược.Cách thao tác này so sánh như người lái xe thỉnh thoảng đạp nhẹ thắng để giữ tốc độ an toàn khi xe đang chạy nhanh.
Xin cám ơn những kỹ sư thiết kế dụng cụ câu luôn luôn bận bịu tìm tòi phát triển kỹ thuật mới.Vì thế chúng ta có được nhiều chọn lựa trong các loại hệ thống kiểm soát ổ cước tuôn dây,nó giúp chúng ta khi chưa thuần thục điều khiển ngón tay cái.
NHỮNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT DÂY
I - HỆ THỐNG MA SÁT
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/6pins.jpg
Đa phần các hệ thống xả dây đều hoạt động bằng lực ly tâm,hệ thống kiểm soát xả dây có mấy cây thép nhỏ chia ra như ổ căm xe đạp ngay đầu trục lắp ngang, ở mỗi cọng thép có gắn một trọng lượng nhỏ có thể di chuyển trên cọng thép, ta tạm gọi là hạt thắng (hoặc những hạt thắng được gài ở một vị trí nhất định nào đó trên cọng thép).Khi bắt đầu quăng dây những hạt này nằm sát gần tâm ổ cước, để đến lúc quay,ổ sẽ khởi động nhanh nhẹ và đạt tới tốc độ tối đa,theo luật vật lý học,sự chuyển động quay này bắt buộc những hạt thắng từ sát tâm bị sẽ đẩy trượt ra phía đầu cọng thép,những hạt này sẽ hoạt động như đệm thắng,ma sát với niềng trong ổ cước. Ổ càng quay nhanh thì hạt thắng càng bị đẩy mạnh vào niềng,vì vậy nó đủ sức để giảm ổ quay “quá đà”.
Lực ly tâm sẽ giảm dần khi ổ quay chậm lại tạo cho những hạt thắng mất bớt áp lực vào niềng hoặc rơi trở lại vị trí trung tâm.Việc giảm bớt ma sát vào niềng giúp cho ổ cước quay tự do và mồi đi xa thêm,cũng là khi mà mối nguy rối dây đã qua.Muốn điều chỉnh bộ phận kiểm soát xả dây thường ta phải mở cái nắp đậy ngang hông máy,nơi có hạt thắng kéo về vị trí nguyên thủy của nó và khoá những hạt đó lại.Tùy theo mức độ xả dây mà ta để cho vài hay nhiều hạt thắng đó tự do trượt trên cọng thép (có nhiều hệ thống khác nhau,có cái dùng 4,6,8 hay 9 hạt thắng).
II - HỆ THỐNG TỪ TRƯỜNG
Hãng Daiwa dựa theo kỹ thuật hệ thống hãm phanh phụ của máy bay phản lực Boeing 747 mà thiết kế hệ thống xả dây Magforce, một phó chủ tịch của hãng Daiwa,Bill Liston cho biết: “Đá nam châm hiếm trong thiên nhiên tuy nó nhỏ nhưng rất mạnh để tạo phản lực làm chậm độ quay của ổ cước”. “Một trong những nhà cố vấn của chúng tôi là vị giáo sư vật lý đã trình bày cho chúng tôi mẫu hệ thống kiểm soát này vào năm 1982. Vị giáo sư nói: “ Chúng ta có thể làm chậm tốc độ quay của ổ cước với lực từ trường hơn là lực ma sát của cơ khí.”
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/magforce.jpg
“Và đây là cách hoạt động của hệ thống xả dây” Liston giảng nghĩa như sau: “Phần vành chén kim loại ở cuối của ổ cước quay giữa 2 miếng nam châm,mấy miếng nam châm này không chạm vào vành chén,vành chén quay tự do ngay chính giữa,vặn nút điều chỉnh mấy miếng nam châm,hướng nó vào thẳng đường với nhau (có rảnh nhỏ làm dấu trên 2 miếng nam châm),nó sẽ tạo lực từ trường hút lẫn nhau, càng thẳng bao nhiêu lực từ trường càng mạnh bấy nhiêu, nó tạo áp lực tới vành chén đang quay đó là tại sao ta có nhiều mức độ điều chỉnh khác nhau.Magforce không tạo trầy trụa vào nguyên liệu và có thể điều chỉnh ở khung phía ngoài máy.”
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/picBayCast01.jpg
Để thực thi điều đã quan sát lực từ trường ảnh hưởng đến việc xả dây,Daiwa hoàn chỉnh và sản xuất hệ thống kiểm soát Magforce V vào cuối thập niên 1990. “ Hệ thống này chứng tỏ được, nó để cho ổ cước bắt đầu chuyển động rất mau lẹ,nó thế ngón tay cái của bạn thay vì đè lên ổ cước lúc ổ cước quay quá nhanh”.
Liston nói : “ Khi ổ cước quay chậm lại Magforce V sẽ rời ra,để cho ổ vẫn quay mà xả dây một khoảng xa nhất.” Ông ta cho biết thêm,hệ thống từ trường này hoạt động rất thích hợp đối với máy nhỏ,bởi vì người câu luôn luôn áp dụng cho mọi loại mồi câu có trọng lượng và kích cỡ khác nhau.”
“ Bạn ít khi nào cần đến hệ thống tinh tế này để dùng ném mồi có trọng lượng nặng trên những máy to,vì khi bạn ném mồi là nó đi mạnh,ngón tay bạn lại dễ điều khiển hơn trên máy lớn. Hệ thống xả dây của máy lớn tốt hơn máy nhỏ và giá bán của máy lớn sẽ mắc thêm nếu gắn hệ thống từ trường này vào.”
Vậy thì những hệ thống ma sát,từ trường song lập thì sao? Hãng Pfluerger’s kết hợp 2 hệ thống này lại với nhau gọi là Ultimate Braking system dùng 6 cọng thép cho hệ ma sát và nam châm cho hệ từ trường,hệ thống ma sát sẽ lui trở lại vị trí cũ sau khi hoàn thành nhiệm vụ lúc ổ cước bắt đầu quay, sau đó hệ thống từ trường sẽ nối tiếp để giữ cho dây được tuôn ra đều đặn hơn.
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/6-1.jpg
III- HỆ THỐNG CHÍNH XÁC KỸ THUẬT SỐ
Hãng Shimano dẫn dắt người câu máy ngang vào thế giới kỹ thuật số với loại máy ngang Calcutta TE DC vào năm 2003,tính năng hoạt động chính của máy DC là một chương trình đã cài sẵn cho 8 cường độ điều chỉnh tốc độ ổ cước quay.Phiên bản mới nhất là 4x8 DC có trên nhiều dòng máy và có 4 cấp điều chỉnh: thật xa (extreme distance),xa (long distance),chính xác (accuracy),gió (wind), mỗi cấp độ lại có 8 cường độ khác nhau.
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/4x8DC.jpg
Hệ thống DC điều khiển tốc độ quay bằng một con chip điện tử cảm ứng,nó sẽ phân tích tín hiệu và tự động điều chỉnh cường độ lực hãm của hệ thống từ trường,máy sẽ đọc và điều chỉnh ở chu kỳ 1000 lần trong 1 giây (1000/s) để bảo đảm tối đa tốc độ quay của ổ cước trong khi giữ tối thiểu việc cước bị rối, đừng có ngại phải mang theo pin để thay thế,vì khi ổ cước quay sẽ cung cấp năng lựợng cho mạng điện tử trên máy.
http://i237.photobucket.com/albums/ff31/dinhnam_album/piccalcuttatedc2.jpg
Việc rối dây không còn là nỗi lo sợ hiện nay của bạn khi dùng máy ngang nữa,hệ thống kiểm soát rối dây tối tân giúp cho những người câu ném mồi một cách trơn tru cho đến khi bạn luyện được ngón tay cái thuần thục.
Trích và biên dịch từ nguyệt san câu biển tháng 10/2008